เจาะลึก STLC คู่มือวงจรการทดสอบซอฟต์แวร์สำหรับทีม QA

วงจรชีวิตการทดสอบซอฟต์แวร์ เป็นกระบวนการที่มีโครงสร้างและขั้นตอนสำหรับการทดสอบซอฟต์แวร์ที่ชัดเจน ซึ่งทุกขั้นตอนมีความสำคัญมากต่อการพัฒนาซอฟต์แวร์ และแต่ละขั้นตอนใน STLC จะมีการทดสอบซ้ำ ๆ อยู่หลายครั้ง เพื่อให้มั่นใจว่าแอปพลิเคชันเป็นไปตามมาตรฐานที่มีคุณภาพ ก่อนที่จะถูกส่งต่อให้กับลูกค้า หรือเผยแพร่สู่สาธารณะ ดังนั้น STLC นับได้ว่าเป็นพื้นฐานของวงจรชีวิตการพัฒนาซอฟต์แวร์ (Software Development Life Cycle หรือ SDLC) เลยก็ว่าได้

การทำ STLC ก็เป็นเหมือนวิธีการ “ป้องกัน” ไม่ให้เกิดปัญหาขึ้นในภายหลัง เพราะถ้าปล่อยซอฟต์แวร์ที่ไม่ได้มาตรฐานออกไปใช้ ก็มักจะเกิดปัญหาตามมา ซึ่งอาจทำให้มีค่าใช้จ่ายสูงในการแก้ปัญหาที่เกิดขึ้น และการแก้ไขมักจะยากกว่าการป้องกันและใช้เวลานานกว่าเสมอ การทดสอบซอฟต์แวร์จนมั่นใจว่าผลิตภัณฑ์มีมาตรฐานสูง จะช่วยให้สามารถรักษาเวลา ต้นทุน และทรัพยากรให้เป็นไปตามที่กำหนดไว้ได้

วงจรชีวิตการทดสอบซอฟต์แวร์ (STLC) ประกอบด้วย 6 ขั้นตอนหลัก หรือหลาย ๆ ที่ก็มักจะเรียกกันว่า “เฟส (Phase)” โดยแต่ละขั้นตอนจะประกอบด้วยชุดการดำเนินการ เพื่อวัดความแม่นยำในการทำงานของซอฟต์แวร์

1. การวิเคราะห์ความต้องการ (Requirement Analysis)

เป็นขั้นตอนแรกที่ทีม QA/Software Tester จะต้องพิจารณาถึง “สิ่งที่ต้องทดสอบ” ซึ่งทีม QA จะต้องทำงานร่วมกับนักวิเคราะห์ธุรกิจ (BA), ผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย (stakeholders), ลูกค้า, ทีม dev ฯลฯ เพื่อทำความเข้าใจความต้องการในการทดสอบซอฟต์แวร์ สิ่งที่ทีม QA ต้องทำในขั้นตอนนี้ ก็คือ

• การตรวจสอบเอกสารข้อกำหนดของซอฟต์แวร์ (SRD) รวมถึงเอกสารอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้อง

• การพูดคุยกับผู้มีส่วนได้ส่วนเสียเพื่อรวบรวมข้อมูลเพิ่มเติม

• การตรวจสอบจุดที่คลุมเครือหรือไม่สอดคล้องในข้อกำหนด

• การระบุความต้องการ หรือสิ่งจำเป็นที่ตกหล่น

• การระบุความเสี่ยงหรือปัญหาที่อาจเกิดขึ้น ที่อาจส่งผลกระทบต่อกระบวนการทดสอบ

2. การวางแผนการทดสอบ (Test Planning)

ทีม QA มีหน้าที่สำคัญในการกำหนดประเภทการทดสอบต่าง ๆ ให้เหมาะสมกับโปรเจกต์นั้น ๆ หลังจากนั้นก็จะเริ่มต้นสร้างแผนการทดสอบ ที่ครอบคลุมหลาย ๆ ด้าน ประกอบด้วย

• การระบุวัตถุประสงค์และขอบเขตของการทดสอบ

• การออกแบบกลยุทธ์สำหรับใช้ในการทดสอบ เช่น การเลือกวิธีการและเทคนิคที่จะใช้

• การระบุสภาพแวดล้อมที่จะใช้ดำเนินการทดสอบและทรัพยากรที่จำเป็น

• การระบุกรณีทดสอบ (Test Case) และข้อมูลทดสอบที่จะใช้

• การกำหนดเวลาและต้นทุน

• การตรวจสอบและอนุมัติแผนการทดสอบ

3. การพัฒนากรณีทดสอบ (Test Case Development)

ถัดมาก็จะเริ่มเข้าสู่การสร้างกรณีทดสอบ หรือ Test Case ที่ครอบคลุมทุกสถานการณ์ความเป็นได้ในการทำงานระบบซอฟต์แวร์ ผ่านการป้อนข้อมูล เงื่อนไขการดำเนินการ และผลลัพธ์ที่คาดหวัง เพื่อตรวจสอบว่าฟังก์ชันการทำงานของซอฟต์แวร์สามารถทำงานได้อย่างถูกต้องหรือไม่

4. การตั้งค่าสภาพแวดล้อมสำหรับใช้ในการทดสอบ (Test Environment Setup)

ในกระบวนการทดสอบซอฟต์แวร์ การเตรียมสภาพแวดล้อมสำหรับการทดสอบถือเป็นขั้นตอนสำคัญ เพื่อกำหนดเงื่อนไขของซอฟต์แวร์และฮาร์ดแวร์ที่จะใช้ในการทดสอบให้ใกล้เคียงกับสถานการณ์จริงมากที่สุด โดยในขั้นตอนนี้จะครอบคลุมตั้งแต่ Access Permission และ Install Software เพื่อให้สภาพแวดล้อมที่ได้เซ็ตไว้มีความพร้อมและมีความเสถียรภาพเพียงพอก่อนเริ่มดำเนินการทดสอบในขั้นตอนถัดไป

5. การดำเนินการทดสอบ (Test Execution)

การทดสอบ Test Case/Test Script จะเริ่มต้นขึ้นในระยะนี้ การทดสอบสามารถดำเนินการได้ทั้งแบบ Manual และ Automated เพื่อตรวจสอบพฤติกรรมและความถูกต้องในการทำงานของฟีเจอร์ต่าง ๆ ในระบบ มีกิจกรรมที่ต้องทำหลัก ๆ คือ การรันเคสทดสอบ (Test Case), การบันทึกข้อบกพร่องหรือบั๊ก, การรายงานข้อบกพร่องให้ทีมพัฒนาแก้ไขต่อไป, การทดสอบซ้ำหลังจากการเปลี่ยนแปลงหรือแก้ไขโค้ด (Regression Testing) เพื่อตรวจเช็กว่าไม่มีฟีเจอร์ไหนเสียหายจากการแก้ไข, รวบรวมและวิเคราะห์ผลการทดสอบ และการรายงานผลการทดสอบให้ทีมทราบ

6. การปิดรอบการทดสอบ (Test Closure)

เป็นขั้นตอนสุดท้ายในการทดสอบระบบซอฟต์แวร์ ทีม QA จะทำรายงานสรุปกระบวนการดำเนินการทดสอบทั้งหมด ที่รวมทั้งวัตถุประสงค์ที่บรรลุ, รายงานผลของการรัน Test Case, ขอบเขตการทดสอบ, รายงานข้อบกพร่อง, ระยะเวลาที่ใช้ และต้นทุน เป็นต้น

การเข้าใจวงจรชีวิตการทดสอบซอฟต์แวร์ (STLC) จะช่วยให้การวางแผนและการทดสอบซอฟต์แวร์ของทีม QA เป็นระบบมากขึ้น และสำหรับทีมที่ต้องการให้การทดสอบมีประสิทธิภาพมากขึ้น การใช้เครื่องมืออย่าง Testdee จะเข้ามาช่วยจัดการ Test Case ที่เคยยุ่งเหยิงให้เป็นระเบียบมากกว่าเดิม เป็นระบบที่ทั้งสะดวกและใช้งานง่าย ออกแบบมาเพื่อทีม QA โดยเฉพาะ สามารถทำการทดสอบได้ทั้งแบบแมนนวลและแบบอัตโนมัติ ช่วยให้ทีม QA สามารถทำงานได้ง่ายขึ้น รวดเร็วขึ้นแบบมีประสิทธิภาพ พร้อมส่งมอบซอฟต์แวร์คุณภาพสูงให้กับลูกค้าต่อไปได้

ทดลองใช้ Testdee ของเราได้แบบฟรี ๆ ไม่มีค่าใช้จ่าย! ให้ทีม QA ของคุณจัดการ Test Case ได้ง่ายขึ้น ตั้งแต่การสร้างไปจนถึงการรายงานผล พร้อมฟีเจอร์ที่ครบครัน